II. Kafli – Ársreikningur, endurskoðun og aðrar fjárhagslegar upplýsingar

12. gr. Reikningsskil

Reikningsskil eiga að gefa glögga mynd af rekstri og efnahag. 

Reikningsár er almanaksárið.

13. gr. Flokkun í reikningsskilum

Í reikningsskilum á að gera greinarmun á rekstri annars vegar og bótum, styrkjum og framlögum hins vegar og starfsemi þeirra skipt þannig eftir því sem við á:

  • Félagssjóður – sjóður sem myndaður er af félagsgjöldum skv. ákvæðum kjarasamninga og laga.
  • Sambandssjóður – aðalsjóður landssambands sem myndaður er af skatttekjum frá aðildarfélögum þess. 
  • Vinnudeilusjóður – sjóður sem myndaður er af árlegu framlagi frá félagssjóði, hluta af tekjuafgangi félagssjóðs eða sem hlutfall af félagsgjaldi samkvæmt félagslögum.
  • Fræðslusjóður – sjóður sem myndaður er af hlutfallslegu framlagi af félagsgjaldi, samkvæmt félagslögum, eða með framlagi sem ákveðið er af aðalfundi á hverju ári.
  • Sjúkrasjóður – sjóður sem myndaður er af iðgjöldum sem greidd eru sem hlutfall af launum í samtryggingarsjóð með samningsbundnum hætti af atvinnurekendum, eða sem hluti af félagsgjaldi hvort heldur um er að ræða tímabundið eða varanlegt framlag. Sjúkrasjóður getur haft sértekjur samkvæmt samþykktum.
  • Orlofssjóður – sjóður sem myndaður er af iðgjaldi sem er greitt sem hlutfall af launum í sameiginlegan fjárfestingar–, rekstrar-, eða styrktarsjóð til að auðvelda töku orlofs fyrir greiðendur og fjölskyldur þeirra, eða sem hluti af félagsgjaldi hvort heldur um er að ræða tímabundið eða varanlegt framlag. Orlofssjóður getur haft sértekjur vegna endurgjalds af orlofsaðstöðu.
  • Stofnanir, fyrirtæki og aðrar rekstrareiningar sem eru reknar sem fjárhagslega sjálfstæðar einingar, að hálfu eða meirihluta í eigu verkalýðsfélags / landssambands innan ASÍ. Beitt skal hlutdeildaruppgjöri ef eignarhlutur eru verulegur þ.e. 20-50%.

14. gr. Fasteignir

Fasteign sem er í eigu einstakra rekstrareininga ber að færa í efnahagsreikning þeirrar rekstrareiningar. Að sama skapi er gjaldfærsla færð meðal afskrifta hjá viðkomandi rekstrareiningu.

Ef eign einstakrar rekstrareiningar í fasteign er umfram það sem hún þarf til skilgreindrar starfsemi sinnar, ber að gera leigusamning við aðrar þær rekstrareiningar sem nýta viðkomandi eign, eða óskyldan aðila sem nýtir eignina.

Ef leigutaki er skyldur rekstraraðili, er gerður við hann leigusamningur samkvæmt óskum hans og þörfum og innheimt leiga (svokölluð innri leiga) í samræmi við raunverulegan kostnað sem viðkomandi fjárfesting ber með sér, þ.e. fjármagnskostnað vegna viðkomandi fasteignar, afskriftir, skatta og tryggingar, viðhaldskostnað fasteignar og lóðar, auk eðlilegrar þóknunar til eignaraðila fyrir umsýslu. 

Greiði skyldur rekstraraðili kaupverð að hluta eða að öllu leyti með skuldaviðurkenningu, ber að miða við að hún lúti eigi lakari ávöxtunarkröfu en lán sjóðfélaga frá lífeyrissjóði viðkomandi félags gera. 

15. gr. Lausafjármunir — eignfærsla á áhöldum og tækjum og leiga

Kaup á smááhöldum skulu gjaldfærð á viðkomandi rekstrareiningar í samræmi við almenna reikningsskilavenju. 

Afskriftartími lausafjármuna tekur mið af góðri reikningsskilavenju.

16. gr. Ársreikningar

Stjórn og framkvæmdastjóri semja ársreikning og samstæðureikning fyrir hvert reikningsár. Meginniðurstöður ársreiknings skulu liggja frammi í starfsstöð og vera aðgengilegar félagsmönnum fyrir og að loknum aðalfundi.

Ársreikningur og samstæðureikningur gefi glögga mynd af fjárhagsstöðu og breytingu á hreinni eign og vera í samræmi við lög, reglur og góða reikningsskilavenju.

Ársreikningur geymi rekstrarreikning, efnahagsreikning, yfirlit um sjóðstreymi, skýringar, ásamt áritun stjórnar og löggilts endurskoðenda. Þannig ársreikning ber að semja fyrir hverja rekstrareiningu fyrir sig og/ eða tilgreina rekstrarafkomu hverrar starfsdeildar í skýringum með ársreikningum. 

Samstæðureikningur fyrir aðildarsamtök í heild og fyrirtæki þess sem hafa sjálfstætt reikningshald geri grein fyrir samanlögðum eignum og skuldum, tekjum og gjöldum félagasamstæðunnar í heild, niðurbrotið á hverja rekstrareiningu. Hann sýni innbyrðis viðskipti einstakra rekstrareininga í millireikningi.

Árs- og samstæðureikninga fyrir hvert reikningsár ber að leggja árlega fram til samþykktar á aðalfundi. Ef landssamband heldur ekki aðalfund, ber árlega að leggja fram samstæðureikning eða ársreikning á sambandsstjórnarfundi, undirritaðan af stjórn sambandsins, framkvæmdastjóra og endurskoðanda þess.

Hafi einstakir stjórnarmenn eða framkvæmdastjóri athugasemdir eða fyrirvara gegn ársreikningi, ber þeim að gera formlega grein fyrir því í áritun sinni.

17. gr. Skýringar í ársreikningi

Í skýringum með ársreikningi sem lagður er fram á aðalfundi ber m.a. að gera grein fyrir þeim reikningsskilaaðferðum sem beitt er við gerð ársreikningsins og öðrum þeim atriðum sem nauðsynleg eru við mat á afkomu og fjárhagsstöðu, þar með talið yfirlit um fjárhagslegar skuldbindingar.

Ef hluti af tekjum félagssjóðs er endurgreiddur t.d. vegna þess að lög félagsins kveða á um hámarksiðgjald skal gera grein fyrir því í skýringum þannig að fram komi hverjar tekjurnar eru fyrir endurgreiðslu og heildarupphæð endurgreiðslnanna.

Ef tekjur félagssjóðs ráðast af fastri krónutöl á félagsmann skal gera grein fyrir því í skýringum með ársreikningi þannig að fram komi upphæð iðgjaldsins á mann. Ef félagið innheimtir mismunandi upphæð eftir hópum innan félagsins skal gera sérstaklega grein fyrir því og reikna út vegið meðal krónutöluiðgjald félagsins.

18. gr. Skýrsla stjórnar

Í skýrslu stjórnar komi fram yfirlit um starfsemi á árinu, svo og upplýsingar um atriði sem eru mikilvæg við mat á fjárhagslegri stöðu  og afkomu á reikningsárinu og koma ekki fram annars staðar í ársreikningnum.

Skýrsla stjórnar veiti yfirlit um fjölda iðgjaldagreiðenda á árinu, m.a. fjölda félagsmanna sem að jafnaði greiða iðgjöld með reglubundnum hætti, fjölda lífeyrisþega og annarra er hafa réttindi í félaginu, en greiða ekki iðgjöld. Fjölda starfsmanna, heildarfjárhæð launa, þóknana eða annarra greiðslna til starfsmanna, stjórnar og annarra.

19. gr. Endurskoðun

Endurskoðun ber að framkvæma af löggiltum endurskoðanda eða endurskoðunarfélagi í samræmi við góða endurskoðunarvenju sem í gildi er á hverjum tíma.

Um tengsl endurskoðanda og félags vísast til laga um um löggilta endurskoðendur eins og þau eru á hverjum tíma, nú lög nr. 79/2008. 

Telji stjórn, trúnaðarráð eða aðalfundur þörf á rekstrarráðgjöf, úttekt á rekstri eða starfsemi ber að fela öðrum þá framkvæmd en löggiltum endurskoðanda aðildarsamtakanna eða því fyrirtæki sem hann starfar fyrir enda sé um umfangs meiri og stærri úttektir að ræða. 

Um endurskoðun hjá félagi gilda ákvæði laga um ársreikninga, nú lög nr. 3/2006 eftir því sem við á.

Verði endurskoðandi var við verulega ágalla í rekstri eða atriði er varða iðgjaldainnheimtu þess, greiðslutryggingar, getu til þess að standa undir skuldbindingum samkvæmt eigin lögum eða reglugerðum, meðferð fjármuna eða önnur atriði sem veikt geta fjárhagsstöðu, ber honum þegar í stað að gera stjórn viðvart. Það sama á við ef hann hefur ástæðu til að ætla að lög sem fjalla um bókhald og ársreikninga eða reglugerðir er byggja á þeim lögum, eða eigin lög eða reglugerðir  sem starfsemin byggir á hafi verið brotin. Ábendingar og athugasemdir, sem endurskoðendur eða skoðunarmenn vilja koma á framfæri við stjórn eða framkvæmdastjóra, skal skrá í sérstaka endurskoðunarbók eða færa fram skriflega á annan hátt. Stjórnin skal varðveita gögn þessi á öruggan hátt. 

Ákvæði þetta brýtur ekki í bága við þagnarskyldu endurskoðanda.

20. gr. Skoðunarmenn reikninga

Ef ákvæði er í eigin lögum eða reglum um skoðunarmenn ársreikninga eru reikningarnir lagðir fyrir þá ásamt endurskoðunarskýrslu löggilts endurskoðanda til skoðunar og undirritunar áður en stjórn áritar reikninginn. Með áritun sinni á ársreikning skulu skoðunarmenn staðfesta að þeir hafi yfirfarið hann. Þar skal koma fram að eignir þær og skuldir, sem tilgreindar eru í efnahagsreikningi, séu fyrir hendi og að breytingar á eigin fé séu í samræmi við bókhaldið. Þá skulu skoðunarmenn ganga úr skugga um að á reikningsárinu hafi verið farið eftir ákvörðunum félagsfunda og stjórnar um öflun, ráðstöfun og ávöxtun fjármuna og önnur atriði í rekstrinum. Telji skoðunarmaður að svo hafi ekki verið skal hann árita ársreikninginn með viðeigandi athugasemdum. Um skyldur þeirra fer að öðru leyti eftir bókhaldslögum.

21. gr. Skilaskylda til ASÍ

Fyrir lok maímánaðar skulu aðildarsamtökin senda skrifstofu ASÍ ársreikninga sína og sjóða í vörslu þeirra næsta ár á undan, áritaða af löggiltum endurskoðendum í samræmi við góða endurskoðunarvenju. 

22. gr. Gildistaka og heimild

Reglugerð þessi er sett af miðstjórn skv. heimild í 4.mgr. 47.gr. laga ASÍ og gilda í fyrsta sinn um bókhald og ársreikninga aðildarsamtaka ASÍ vegna reikningsársins 2016.

Þannig samþykkt á fundi miðstjórnar ASÍ 17.2 2016 eftir kynningu á formannafundi ASÍ 28.10 2015 og umsagnarferli innan aðildarsamtakanna.  

Efnisyfirlit

Var efnið hjálplegt?