Stefna ASÍ

  • Forsíða
  • Stefna ASÍ
  • Umsagnir um þingmál
  • Þingsályktunartillaga um fullgildingu fríverslunarsamnings milli EFTA og Lýðveldisins Kólumbíu og landbúnaðarsamnings milli Íslands og Kólumbíu (1)

Þingsályktunartillaga um fullgildingu fríverslunarsamnings milli EFTA og Lýðveldisins Kólumbíu og landbúnaðarsamnings milli Íslands og Kólumbíu

Reykjavík: 03.04.2014
Tilvísun: 201403-0029

Efni: Tillaga til þingsályktunar um fullgildingu fríverslunarsamnings milli EFTA og Lýðveldisins Kólumbíu og landbúnaðarsamnings milli Íslands og Kólumbíu, 327. mál


Með tölvupósti dags. 26.03. sl. var Alþýðusambandi Íslands gefinn kostur á að veita utanríkismálanefnd umsögn um fyrirliggjandi tillögu til þingsályktunar um fullgildingu fríverslunarsamnings milli EFTA og Lýðveldisins Kólumbíu og landbúnaðarsamnings milli Íslands og Kólumbíu. Í nefndum tölvupósti var reyndar ranglega boðað að um væri að ræða frumvarp til laga um fríverslunarsamning og er því hér með komið vinsamlega á framfæri.

Hvað varðar fríverslunarsamninga almennt þá er það skoðun Alþýðusambands Íslands að slíkir samningar skuli ekki eingöngu metnir út frá einangruðum viðskiptalegu hagsmunum sem Ísland hefur af slíkum samningum. Heldur skuli Ísland sem lýðræðisríki reist á stoðum mannréttinda og félagslegs réttlætis ekki ganga til samstarfs um verslun og viðskipti við ríki þar sem staða mannréttindamála er ábótavant. Enda er það skoðun Alþýðusambands Íslands að slíkir samningar séu til þess gerðir að viðhalda gildandi ástand í viðkomandi ríkjum þar sem þeir greiða fyrir viðskipti og framleiðslu sem sækir samkeppnishæfni sína m.a. með átroðningi á sjálfsögð mannréttindi verkafólks. Þessi skoðun Alþýðusambands Íslands hefur verið til staðar lengi og birtist hún m.a. í umsögn við nýlega fullgildan fríverslunarsamnings við Alþýðulýðveldið Kína (sjá 73. mál á yfirstandandi löggjafarþingi) en þar segir nánar tiltekið að það sé algjört skilyrði af hálfu ASÍ að við gerð fríverslunarsamninga við önnur ríki verði sett bein og ófrávíkjanleg skilyrði um að viðkomandi ríki viðurkenni og framkvæmi í raun allar grundvallarsamþykktir Alþjóðavinnumálastofnunarinnar. Kólumbía hefur vissulega viðurkennt grundvallarsamþykktir Alþjóðavinnumálastofnunarinnar, en hins vegar eru yfirvöld í Kólumbía reglulega átalin fyrir aðgerðarleysi sitt í að tryggja þjála framkvæmd þeirra, og er þá sérstaklega átt við grundvallarsamþykktir nr. 87 og 98 um frelsi til stéttarfélagsaðildar annars vegar og um gerð kjarasamninga hins vegar.

Tillaga þessi um fullgildingu fríverslunarsamnings við Kólumbíu var borin upp á Alþingi sem mál nr. 122 á 141. löggjafarþingi, en dagaði þar uppi. Alþýðusamband Íslands veitti máli þessu umsögn þá er og sú umsögn nú ítrekuð, en þar segir m.a.:

Samningar þessir kveða á um lækkun eða niðurfellingu tolla á iðnaðarvörur, sjávarafurðir og unnar landbúnaðarvörur auk þess sem að innihalda ákvæði um vöruviðskipti, ákvæði um þjónustuviðskipti, fjárfestingar, hugverkaréttindi, samkeppnismál, opinber innkaup, stofnanaákvæði og ákvæði um lausn ágreiningsmála. Allt kunna þetta að vera góð markmið en ASÍ leggst engu að síður eindregið gegn staðfestingu þessara samninga eins og þeir nú liggja fyrir.

Frá 1.1 1986 til 31.12 2011 voru 2.914 fulltrúar Kólumbískra verkalýðsfélaga myrtir, þar af af 772 formenn verkalýðsfélaga. Á sama tíma voru skráðar 11.942 um hótanir, 290 manndrápstilraunir, 222 mannshvörf, 5.397 líflátshótanir og 1.776 nauðungarflutningar. Það sem af er árinu 2012 hafa 35 verkalýðsleiðtogar verið myrtir, 10 hefur verið reynt að myrða, 342 hefur verið hótað lífláti og 16 hafa verið fangelsaðir. Allt þetta ofbeldi sem ýmist er framið af stjórnvöldum sjálfum eða skipulögðum glæpasamtökum gegn greiðslu frá þeim sem telja hagsmunum sínum ógnað með starfsemi verkalýðsfélaga og kjarasamningum er látið að mestu afskiptalaust. Ofbeldi og glæpir gegnsýra Kólumbískt samfélag og stjórnvöld hafa haldið því fram að ofbeldi gegn verkalýðshreyfingunni og forystumönnum hennar sé einungis hluti af því ástandi. Alþjóðleg verkalýðshreyfing, sérfræðingar og þing ILO - Alþjóðavinnumálastofnunarinnar eru ekki sammála því og telja að um sé að ræða skipulagða baráttu gegn grundvallarmannréttindum launafólks og gegn frjálsri verkalýðshreyfingu.

Lýðveldið Ísland sem kýs að vera kyndilberi mannréttinda á alþjóðavettvangi getur ekki gert eða verið aðili að samningum um frjáls viðskipti með vöru og þjónustu sem sprettur úr jarðvegi grófra og viðvarandi mannréttindabrota gegn launafólki og frjálsri verkalýðshreyfingu. Slíkir samningar styðja ríkjandi ástand í stað þess að vinna gegn því. Yfirlýsing sú sem aðilar gefa í formálsorðum fríverslunarsamningsins um virðingu fyrir lýðræði og mannréttindum en næsta innihaldslaus þegar brot gegn mannréttindum eru og hafa verið látin viðgangast um áratugaskeið.

ASÍ leggst því eindregið gegn því að Alþingi fullgildi samninga þessa en kjósi Alþingi að gera það engu að síður, telur sambandið mikilvægt að sú staðfesting geymi fyrirvara um virðingu Kólumbíu fyrir grundvallarmannréttindum launafólks og frjálsrar verkalýðshreyfingar og að Ísland áskilji sér rétt til þess að virða ekki ákvæði samninganna ef vara eða þjónusta sem undir samningana fellur er ekki framleidd eða veitt við mannsæmandi aðstæður launafólks og á grundvelli fullrar virðingar fyrir öllum grundvallarsamþykktum Alþjóðavinnumálastofnunarinnar, sáttmálum Sameinuðu þjóðanna og almennu mannréttindayfirlýsingunni.

Framangreindu til viðbótar þá harmar Alþýðusamband Íslands það viljaleysi íslenskra ráðamanna í aðdraganda þessa máls hvað varðar að þrýsta á kólumbíska ráðamenn að samhliða undirritun samningsins yrði undirrituð yfirlýsing (e. memory of understanding) þar sem aðilar samningsins skuldbinda sig til að ræða um grundvallarmannréttindi launafólks og frjálsa verkalýðshreyfingu. Alþýðusamband Íslands þrýsti á um gerð slíkrar yfirlýsingar nú á síðustu misserum í aðdraganda þessa máls en ekki varð vart við raunverulegan vilja íslenskra ráðamanna til að beita sér af alvöru fyrir slíku. Nokkuð er liðið síðan EFTA undirritaði þennan samning þó svo að hann hafi ekki enn verið fullgildur hér á landi. Frá undirritun hans í EFTA hefur þar verið tekin upp nýa og bætta stefnu um að eitt af markmiðum fríverslunarsamninga sé að eiga samræðu og samstarf um grundvallarréttindi launafólks enda er samhliða fríverslunarsamningum nú undirritaður samningur á milli aðila um vinnumál (sjá t.d. samning Íslands við Hong Kong – Kína, 603. mál á 140. löggjafaþing). Ferill þessa máls sem hér er til umræðu ber ekki þess merki að Íslensk stjórnvöld hafi sýnt vilja í verki til að uppfæra samninginn í samræmi við framangreint. Alþýðusamband Íslands harmar slíkt metnaðarleysi þegar um ræðir mál er varða grundvallarmannréttindi og vill með umsögn þessari ítreka andstöðu sína á því að téður fríverslunarsamningur verði fullgildur í núverandi mynd.

Virðingarfyllst,
Halldór Oddsson,
lögfræðingur ASÍ