Stefna ASÍ

Frumvarp til laga um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og málefni fatlaðs fólks

Reykjavík, 25. febrúar 2015
Tilvísun: 201502-0010

Efni: Frumvarp til laga um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og málefni fatlaðs fólks (aukin vinnuvernd og notendastýrð persónuleg þjónusta), 454. mál

Fulltrúar Alþýðusambands Íslands hafi komið að undirbúningi frumvarpsins um breytingu á lögum um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum á fyrri stigum og styðji framgang þess. Um leið er mikilvægt að árétta eftirfarandi:

Við undirbúning frumvarpsins lögðu fulltrúar ASÍ ríka áherslu á mikilvægi þess að samtök launafólks hafi aðkomu að undirbúningi lagasetningar um málefni fatlaðs fólks hvað varðar lögfestingu notendastýrðrar persónulegrar aðstoðar sem þjónustuúrræði fyrir fatlað fólk og innleiðingu hennar. Sama gildir um mögulegar breytingar á lögum um aðbúnað, hollustuhætti og aðbúnað á vinnustöðum sem ráðast þarf í. Þetta var m.a. sérstaklega áréttað á fundi með félags- og húsnæðismálaráðherra 18. mars á síðasta ári. Málið varðar kjör þeirra sem starfa við þessa þjónustu, aðbúnaðarmál þeirra og ýmsa þætti aðra. Í því sambandi hefur Alþýðusambandið m.a. bent á eftirfarandi:

Það er grundvallaratriði að fjármögnun verkefnisins sé með þeim hætti að uppfyllt séu skilyrði um laun og önnur starfskjör skv. kjarasamningum. Af hálfu ASÍ hafa verið settar fram efasemdir um að fjárframlög til verkefnisins standi undir eðlilegum starfsmannakostnaði. Mikilvægt er að úr því verið skorið með ótvíræðum hætti og þá bætt úr ef niðurstaðan gefur tilefni til.
Síðan eru fjölmargir þættir sem lúta sérstaklega að ráðningarsambandi, réttindum og skyldum starfsmanna. Hér skal aðeins drepið á örfáum atriðum sem þarfnast skoðunar og úrlausnar:

1. Ráðningarsambandið
Mikilvægt að ráðningarsambandið sé á milli starfsmanns og tiltekins lögaðila sem hefur viðurkenningu ráðuneytisins og að ráðningin byggi á viðurkenndum kjarasamningi.
2. Vinnuverndar- og aðbúnaðarmál
Auk þeirra atriða sem lúta sérstaklega að vinnutímamálum og hvíldartíma er ýmsir aðrir þættir á sviði vinnuverndar og aðbúnaðarmála starfsmanna sem taka þarf á og móta reglur um, s.s. vinnuaðstæður og aðbúnaður almennt (húsnæði og hjálpartæki/léttitæki) og skilgreining á „umönnunarþunga“.
3. Siðferðileg álitamál
Móta þarf skýrar reglur um það hvað starfsmanni ber að gera og hvað er utan hans starfssviðs og honum ber ekki að gera/getur hafnað. Þegar hafa komið upp ýmis álitaefni í þessu samhengi sem mikilvægt er að taka á með afdráttarlausum hætti.
4. Fræðslumál – námskeið
Nauðsynlegt er að útbúa vandað kynningar- og fræðsluefni um NPA fyrir:
- Fyrir starfsmennina
- Þá sem njóta þjónustunnar
- Fulltrúa sveitarfélaganna

Leggja ber áherslu á að starfsmaðurinn og sá sem nýtur þjónustunnar fái sömu upplýsingar og sömu skilaboð. Töluverð vinna hefur farið fram í kjölfar kjarasamninga NPA-miðstöðvarinnar og Flóabandalagsins/SGS um fræðsluleiðir. Í þeirri vinnu kemur í ljós að á Norðurlöndunum þar sem þjónustan hefur gefist best er lögð mikil áhersla á fræðslumál.
Hvað varðar framangreinda þætti og fleira sem varða sérstaklega hagsmuni starfsmanna, réttindi og skyldur hefur Alþýðusambandið lagt ríka áherslu á að skoðuð verði lagasetning og framkvæmd NPA á hinum Norðurlöndunum, þar sem fyrir hendi er reynsla af slíku fyrirkomulagi, og hvað megi læra af því.

Fh. Alþýðusambands Íslands
Halldór Grönvold,
aðstoðarframkvæmdastjóri ASÍ