Skoðun ASÍ

Lífeyrismál

Miðstjórn ASÍ samþykkti þann 20. febrúar 2013 nýja stefnu ASÍ í lífeyrismálum og málefnum lífeyrissjóðanna. Heildarendurskoðun á stefnu sambandsins hefur staðið yfir síðan síðan snemma árs 2010 þegar efnt var til víðtækrar umræðu og samráðs meðal aðildarsamtaka sambandsins sem tóku vikan þátt í stefnumótunarvinnunni. Niðurstöður þessarar samræðu eru áherslur hreyfingarinnar í lífeyrismálum til komandi ára, bæði hvað varðar uppbyggingu lífeyriskerfisins í heild sem og helstu samningsmarkmið í viðræðum við samtök atvinnurekenda og stjórnvöld. Einnig var í vinnunni horft til niðurstöðu úttektarnefndar sem skoðaði fjárfestingarstefnu, ákvarðanatöku og lagalegt umhverfi lífeyrissjóðanna í aðdraganda hrunsins 2008.  

Mikill almennur vilji er til þess innan Alþýðusambands Íslands að lífeyrissjóðakerfið grundvallist á skylduaðild, samtryggingu, sjóðasöfnun og sjálfbærni kynslóðanna. Kerfið skuli sem fyrr byggja á kjarasamningi aðila vinnumarkaðarins sem fara sameiginlega með gæslu og ábyrgð á rekstri lífeyrisjóðanna. Fækka þarf lífeyrissjóðum til að styrkja kerfið. Fulltrúalýðræði ríkir í stjórnum sjóðanna þar sem lögð er áhersla á að tryggja að sem flestir hagsmunahópar eigi aðkomu en auka þarf gagnsæi í stjórnkerfinu og efla upplýsingagjöf sjóðanna. Þá þarf að tryggja að kynjahlutfall fulltrúaráðs og stjórna sjóðanna endurspegli betur sjóðfélagahópinn.

Alþýðusambandið leggur þunga áherslu á að lífeyrisréttindi á almennum vinnumarkaði verði jöfnuð á við réttindi opinberra starfsmanna og til verði samræmt lífeyriskerfi á öllum vinnumarkaðnum.

Alþýðusambandið telur afar mikilvægt að verkaskipting milli almannatrygginga og lífeyrissjóða verði skýrð og það tryggt að launafólk hafi áþreifanlega betri hag af því á efri árum að hafa greitt iðgjöld til samtryggingarsjóða á starfsævinni. Til að auka sveigjanleika í starfslokum er mikilvægur launafólk geti valið sér séreignarsparnað sem tryggir raunverulegt val um fyrirkomulag starfsloka. Þá er brýnt að auka verulega áherslu á starfsendurhæfingu þeirra sem missa starfsorku til þess að tryggja eins og kostur er áframhaldandi þátttöku á vinnumarkaði.

Það er afdráttarlaust afstaða aðildarsamtaka Alþýðusambandsins að lífeyrissjóðirnir eigi að setja sér skýrar reglur um siðferði og samfélagslega ábyrgð. Þetta er brýnt svo auka megi tiltrú á kerfið og tryggja að atburðir líkt og þeir sem áttu sér stað í samfélagi okkar á liðnum árum endurtaki sig ekki. Einnig er brýnt að sjóðirnir setji sér skýra stefnu um með hvaða hætti þeir hyggjast fylgja fjárfestingum sínum eftir og sömuleiðis verði áhættudreifing aukin.

Sjá nánar stefnu ASÍ í lífeyrismálum og málefnum lífeyrissjóðanna