ASÍ vill rétt fólksins, ekki rukkaranna!

 

ASÍ krefst lagasetningar strax gegn okri og harðræði rukkara.

Það er eindregin skoðun Alþýðusambands Íslands að jafnvel þó svo að gildandi innheimtulög nr. 95/2008 skapi nokkra vörn gegn óhóflegri gjaldtöku og harðræði meðan kröfur eru í forinnheimtu, þá veiti þau ekki það skjól sem skuldsettum og varnarlausum einstaklingum er nauðsynlegt þegar gjaldfallnar skuldir eru innheimtar í skjóli einfaldra, hraðvirkra og beittra réttarfarsúrræða sem kröfuhöfum hafa verið sköpuð til verndar hagsmunum sínum. Hér hallar verulega á.  Lesa meira.

 

ASÍ krefst að við gjaldþrot falli niður ábyrgð á öllum skuldum heimilannasem eru umfram eignir.

Í 2.mgr. 165.gr. laga nr. 21/1991 segir: „Þrotamaðurinn ber ábyrgð á skuldum sínum sem fást ekki greiddar við gjaldþrotaskiptin.“ Í janúar 2009 lagði ASÍ til við ríkisstjórnina að ákvæðinu yrði breytt þannig að þrotamaður beri ekki ábyrgð á skuldum sem ekki fást greiddar við gjaldþrot hans.  Lesa meira.

 

ASÍ krefst banns við öllum innheimtukostnaði, sem reiknaður hefur verið út frá heildarupphæð láns, ekki aðeins þeim hluta sem er í vanskilum.

Hér er um mikla hagsmuni skuldara að ræða. Réttarstaða hans er veik þegar krafist er óhóflegra innheimtulauna af langtímalánum sem fara í vanskil og geyma heimild til þess að gjaldfella allar eftirstöðvar verði vanskil ekki gerð upp. Hann stendur oftar en ekki frammi fyrir þeim valkostum að greiða það sem upp er sett eða missa eignir sínar á uppboð. Hér getur verið um háar fjárhæðir að ræða.  Lesa meira.

 

ASÍ krefst að allan ágreining við kröfuhafa um uppboðskröfu megi bera undir sýslumann fyrir uppboð, en ekki bara eftir á. Þar á meðal um vexti og kostnað.

Flestar kröfur sem beðið er um nauðungaruppboð vegna eða þar sem nauðungaruppboði er hótað, eru greiddar áður en til sölu kemur. Þá er skuld að jafnaði komið í skil en skuldara stundum gert að greiða kostnað af skuldinni gjaldfelldri. Í þeirri stöðu er skuldari varnarlaus þegar hann semur um greiðslu við uppboðsbeiðanda.  Lesa meira.

 

ASÍ krefst að allan ágreining við kröfuhafa um fjárnámskröfu megi bera undir sýslumann fyrir fjárnám, en ekki bara eftir á. Þar á meðal um vexti og kostnað.

Margar kröfur sem beðið er um aðför vegna eða þar sem aðför er hótað, eru greiddar áður en til aðfarar kemur. Þá er skuld að jafnaði komið í skil en skuldara á stundum gert að greiða kostnað af skuldinni gjaldfelldri. Í þeirri stöðu er skuldari varnarlaus þegar hann semur um greiðslu við kröfuhafann.  Lesa meira.

 

ASÍ krefst að ef fjölskylda missir húsnæði sitt við gjaldþrot megi hún samt búa þar áfram í 12 mánuði gegn greiðslu eðlilegrar leigu.

Skv. meginreglu 87.gr. gjaldþrotalaga eins og hún er, skal svipta skuldara umráðum eigna sinna og koma þeim í verð svo fljótt sem verða má. Með 5.gr. laga nr. 23/2009 var bætt bráðabirgðaákvæði við gjaldþrotalögin en samkvæmt því getur skuldari haldið afnotum með samþykk veðhafa. Breytingin var gerð að tillögu ASÍ en gekk ekki nógu langt.  Lesa meira.

 

ASÍ krefst að ef fjölskylda missir húsnæði sitt á nauðungaruppboði megi hún samt búa þar áfram í 12 mánuði gegn greiðslu eðlilegrar leigu.

Samkvæmt lögum um nauðungaruppboð skal svipta uppboðsþola afnotum og umráðum seldrar fasteignar þegar við samþykki boðs. Með meira svigrúmi eru líkur á því að minni röskun verði á skólagöngu og félagstengslum barna vegna bráðra flutninga og fjölskyldunni almennt veitt meira svigrúm til þess að vinna úr því áfalli sem nauðungaruppboði á slíku húsnæði fylgir.  Lesa meira.

 

ASÍ krefst banns við fjárnámum, nauðungaruppboðum og gjaldþrotum vegna innheimtukostnaðar, sem reiknaður hefur verið út frá heildarupphæð láns, ekki aðeins þeim hluta lánsins sem er í vanskilum.

Heimildir til aðfara og nauðungarsölu fela það í sér, að kröfuhafi fær fulltingi réttarkerfisins til innheimtu krafna sinna og annarra réttinda. Löggjafanum er heimilt að setja reglur um það í hvaða skyni réttarkerfinu er beitt og ber að tryggja að hagsmuna skuldara sé gætt. Stór hluti þeirra skulda sem innheimtar eru með aðför og nauðungaruppboðum eða hótun um slíkar aðgerðir eru lán sem tekin hafa verið til langs tíma og þar sem einungis lítill hluti er kominn á gjalddaga. Alþýðusambandið lagði til í janúar 2009, að kostnaður af innheimtunni verði bundinn við það sem gjaldfallið er en ekki það sem gjaldfellt er og vill verja skuldara þannig gegn áhóflegri gjaldtöku.   Lesa meira.

 

ASÍ krefst greiðsluaðlögunar sem nái bæði til almennra skulda og veðskulda, þar með bæði íbúðalána og bílalána.

ASÍ hefur lagt til að greiðsluaðlögun geti jöfnum höndum og í einu ferli tekið til allra skulda, þ.m.t. vegna íbúðarhúsnæðis til eigin nota og vegna hóflegrar bifreiðaeignar. Markmiðið er að ná utan um veðskuldir umfram verðmæti íbúðarhúsnæðis og bifreiða, með það fyrir augum að afskrifa þær skuldir sé greiðslugeta ekki til staðar, enda kjósi veðhafi sem telur sig hlunnfarinn með slíkri afskrift, ekki að leysa viðkomandi eign til sín gegn yfirtöku áhvílandi skulda. Til skuldanna má hvorki hafa verið stofnað á óheiðarlegan hátt né heldur má greiðsluaðlögun skulda geta talist óhæfileg þegar litið er til annarra skuldara eða hagsmuna almennings almennt.

 

ASÍ krefst að nauðungarsölur á íbúðarhúsnæði, sem fólk býr sjálft í, stöðvist um leið og beiðni um greiðsluaðlögun er lögð fram.

Samkvæmt gildandi lögum stöðvast nauðungaruppboð ekki fyrr en við úrskurð héraðsdóms. ASÍ hefur lagt til nauðungaruppboð á íbúðarhúsnæði til eigin nota stöðvist um leið og óskað er eftir heimild til greiðsluaðlögunar í stað þess að það frestist þegar heimild hefur verið veitt með úrskurði héraðsdóms. Sama regla þarf að gilda hafi skuldari fengið lánsveð í íbúðarhúsnæði annars aðila. Oft getur liðið langur tími frá því að beiðni er lögð fram og þar til hún fæst afgreidd og ef marka má ummæli embættismanna er þess að vænta að þessi tími geti enn átt eftir að lengjast.

 

ASÍ krefst að lánum á íbúðarhúsnæði til eigin nota sé hægt að breyta þannig að gengistrygging falli niður, gjalddögum fjölgi og lánstími lengist.

Í sumum tilvikum getur verið nauðsynlegt samhliða niðurfærslu skulda niður að markaðsverðmæti fasteignar, að breyta skilmálum lána þannig að þau verði gerð greiðanleg. ASÍ vill þannig að allt sem hægt sé að gera verði gert til þess að standa vörð um heimilin og fjölskyldurnar í landinu og vill að stjórnvöld teygi sig eins langt og þurfa þykir til þess að ná því markmiði. Sá fyrirvari er gerður að til skuldanna má hvorki hafa verið stofnað á óheiðarlegan hátt né að breytingarnar geti talist óhæfilegar þegar litið er til annarra skuldara eða hagsmuna almennings almennt.

 

ASÍ krefst að ef banki sættir sig ekki við eðlilegar afskriftir á veðskuldum vegna íbúðarhúsnæðis, þá skal honum skylt að leysa til sín húseignina – og taka um leið yfir allar veðskuldbindingar.*

* Á við hæfilegt íbúðarhúsnæði, sem skuldari býr sjálfur í.

Við greiðsluaðlögun getur risið ágreiningur um hvert markaðsvirði íbúðarhúsnæðis er. Lánveitandi hefur mikilla hagsmuna að gæta í því að markaðsverð verði metið sem hæst. Hindri hann greiðsluaðlögun eða sé hann ósáttur við mat sérfróðra matsmanna taki hann einfaldlega eignina yfir eða með öðrum orðum, skuldari skili honum lyklunum að henni.

 

ASÍ krefst að ef veðskuldir eru afskrifaðar af íbúðarhúsnæði hjá fólki í greiðsluaðlögun og húsnæðið er síðan selt með hagnaði innan 5 ára, þá skuli hagnaðinum skipt jafnt milli skuldara og kröfuhafa.

Greiðsluaðlögun er blanda af félagslegu- og réttarfarslegu úrræði og enginn á að hagnast á henni. Verð á íbúðarhúsnæði hefur farið lækkandi og mun líklega gera það áfram. Það mun hins vegar hækka að nýju og ef söluhagnaður verður af því er bæði sanngjarnt og eðlilegt að honum sé skipt auk þess sem nauðsynlegt er að hvati sé til staðar til þess að húsnæðinu sé vel við haldið og það ekki látið drabbast niður.

 

ASÍ krefst að ríkið fjármagni og reki “skilanefndir heimilanna”. Aðstoð við greiðsluaðlögun verði endurgjaldslaus og á ábyrgð hins opinbera.

Frá yfirtöku ríkisins á bönkunum hefur milljörðum verið varið til skilanefnda bankanna sem hafa það hlutverk að lágmarka tjón og hámarka eignir. Heimili landsmanna eru í sömu stöðu og bankarnir hvað þetta varðar en samfélagslegt verðmæti þeirra og velferð fjölskyldnanna í landinu eru hins vegar ómetanlegir hagsmunir allrar íslensku þjóðarinnar. Til þeirrar hagsmunagæslu á og þarf að veita auknu fjármagni.  Lesa meira.

 

ASÍ krefst að mögulegt sé að afskrifa veðskuldir strax við staðfestingu greiðsluaðlögunar, að ákveðnum skilyrðum uppfylltum.

Greiðsluaðlögun er almennt ætlað að standa í 5 ár áður en skuldir eru endanlega afskrifaðar. Gera má ráð fyrir að skuldir sumra heimila séu það miklar í samanburði við eignir og félagslega stöðu hennar, að engum vafa sé undirorpið að þær munu aldrei verða greiddar að fullu. ASÍ telur að í þeim tilvikum sé engin ástæða til þess að bíða með afskrift, best sé að láta hana koma til framkvæmda þegar í stað.

 

ASÍ krefst einfaldari, fljótvirkari og skýrari greiðsluaðlögun með afskriftum og skilmálabreytingum. Allar skuldir verði miðaðar við greiðslugetu og þarfir skuldara.

Núgildandi ákvæði laga um greiðsluaðlögun ganga allt of skammt. Þau eru þung og dýr í framkvæmd og kröfuhafamiðuð. ASÍ setti sínar tilögur fram haustið 2008 en í stað heildstæðrar löggjafar voru sett sérlög um tímabundna aðlögun fasteignaveðskulda og almenna greiðsluaðlögun annarra skulda.  Forsenda þess að greiðsluaðlögun nái þeim árangri sem henni er ætlað og til þess að hún svari kröfu almennings um aðstoð við fjölskyldur í fjárhagsvandræðum, er að stjórnvöld vinni hratt og markvisst. Þessi hópur getur ekki beðið eftir aðstoð meðan tekist er á um hvaða leiðir séu færar til þess svara kröfum um almenn úrræði vegna forsendubrests og nánast glæpsamlegrar lánastefnu bankakerfisins.  Hér er um algjört forgangsverkefni að ræða í þágu heimilanna, verkefni sem þolir enga bið. Stjórnvöld lofuðu bót og betrun haustið 2009 eftir ítrekaðar kröfur ASÍ.  Enn er ekki öll von úti um að bætt verði úr en langlundargeði launafólks eru þó takmörk sett.  Lesa meira.

 

Við viljum vinna

 

ASÍ krefst mannaflsfrekra framkvæmda strax!

Sú atvinnugrein sem hefur orðið harðast úti í kjölfar hrunsins haustið 2008 er byggingariðnaður og mannvirkjagerð. Áætlað er að atvinnuleysi í þessari grein sé á milli 20 og 25%. Mikilvægt er að taka ákvarðanir um og fara nú þegar í mannaflsfrekar framkvæmdir til að bregðast við þessu mikla atvinnuleysi í greininni. Jafnframt er ljóst að slíkar ákvarðanir mundu hleypa lífi í fjölmargar greinar atvinnulífsins sem þjónusta byggingariðnaðinum og mannvirkjagerðinni með beinum og óbeinum hætti.  Lesa meira.   Minnisblað vegna verklegra framkvæmda -16 06 2009.

 

ASÍ krefst almennra og gegnsærra reglna um fjárfestingar útlendinga sem Íslendinga, ekkert pukur í bakherbergjum eða afslátt af skyldum og réttindum.

Mikilvægt er að mótaðar verði almennar, skýrar reglur um réttindi og skyldur aðila, jafnt útlendinga og Íslendinga sem vilja fjárfesta í íslensku atvinnulífi í stað þess að gerðir séu sérstakir samningar um slíkar fjárfestingar hverja fyrir sig. Krafan er sú að fjárfestingar í atvinnulífinu fylgi gagnsæu ferli og að þau kjör sem í boði eru séu öllum kunnug.

 

ASÍ krefst aukins stuðnings við sprotafyrirtæki, meira fjár til rannsókna og þróunar.

Öflugur stuðningur virð sprotafyrirtæki og fjárfestingar í rannsóknum og þróun eru mikilvæg forsenda öflugrar atvinnuuppbyggingar hér á landi til framtíðar. Laða þarf fram meira samstarf á sviði rannsókna og tækniþróunar þvert á fræða og fagsvið svo og yfir landamæri. Horfa þarf meira til skapandi greina s.s. á sviði lista, hönnunar og margmiðlunar.

 

ASÍ krefst nýrrar atvinnustefnu á grænum grunni.

Ísland býr yfir miklum framtíðarmöguleikum og verðmætum við atvinnuuppbyggingu sem grundvallast á sjálfbærri nýtingu auðlinda okkar; afurða til lands og sjávar, hreinnar orku og náttúrunnar. Sama gildir um þann mannauð sem í þjóðinni býr.  Lesa meira.

 

ASÍ krefst að stöðugleikasáttmálinn standi! Efling atvinnulífsins verði algjört forgangsmál.

Í stöðugleikasáttmálanum sem undirritaður var 25. júní 2009 var kveðið á um aðgerðir til eflingar atvinnulífinu. í 4. gr. sáttmálans segir: „Ríkisstjórnin mun greiða götu þegar ákveðinna stórframkvæmda sbr. þjóðhagsáætlun, s.s. framkvæmda vegna álvera í Helguvík og Straumsvík. Undirbúningsvinnu verði hraðað vegna áforma sem tengjast fjárfestingu í meðalstórum iðnaðarkostum, s.s. gagnaverum og kísilflöguframleiðslu. Kappkostað verður að engar hindranir verði af hálfu stjórnvalda í vegi slíkra framkvæmda eftir 1. nóvember 2009.  Lesa meira.

 

ASÍ krefst að fyrirtæki verði reist á ábyrgð og siðferði.

Það er skýr krafa í samfélaginu öllu að endurreisn atvinnulífsins verði byggð á gagnsæi, ábyrgð og siðferði. Í stöðugleikasáttmálaunum frá 25. júní eru þessi sjónarmið áréttuð, þar sem segir: „Stjórnvöld og aðilar vinnumarkaðarins móti sameiginlega viðmið sem fylgt verði við endurreisn atvinnulífsins og aðkomu opinberra aðila að atvinnustarfsemi og eignarhaldi fyrirtækja. Í þessu starfi verði m.a. stuðst við viðurkenndar innlendar og erlendar leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja.“  Lesa meira.

 

ASÍ krefst samvinnu ríkis og lífeyrissjóða um arðbærar framkvæmdir til að auka atvinnu.

Við gerð stöðugleikasáttmálans í júní 2009 var sérstaklega rætt um aðkomu lífeyrissjóðanna að þjóðhagslega arðbærum framkvæmdum sem setja mætti í einkaframkvæmd.  Lesa meira.

 

ASÍ krefst lægri vaxta Seðlabankans til að auka fjárfestingar og atvinnu.

Háir vextir Seðlabankans standa fjárfestingum í atvinnulífinu og rekstri atvinnufyrirtækja fyrir þrifum. Í stöðugleikasáttmálanum var sérstaklega fjallað um þennan mikilvæga þátt. Þar segir í 10. gr. um lækkun vaxta: „Aðilar vinnumarkaðarins treysta því að með þessum stöðugleikasáttmála skapist forsendur fyrir því að stýrivextir Seðlabanka Íslands lækki í eins stafs tölu fyrir 1. nóvember 2009 og að þeir og aðrir vextir bankans fari síðan áfram lækkandi. Aðilarnir leggja einnig áherslu á að til að örva hagkerfið, efla atvinnulífið og bæta stöðu heimilanna sé nauðsynlegt að vextir lækki hratt á næstu mánuðum og að vaxtamunur við útlönd verði ásættanlegur.“

 

ASÍ krefst að ríkið bjóði nú þegar út verklegar framkvæmdir.

Alþýðusambandið leggur áherslu á að þegar verði hafnar framkvæmdir til að mæta miklum samdrætti í bygginga- og mannvirkjagerð. Benda má á fjölmörg verkefni sem stjórnvöld geta ráðist í á næstu mánuðum s.s. viðhald opinberra bygginga, vegabætur, samgöngumiðstöð, bygging hjúkrunarheimila og nýr Landspítali eru verkefni sem taka má ákvörðun um og hefja vinnu við á næstu vikum og mánuðum.

 

ASÍ krefst forgangsröðunar verkefna sem auka atvinnu og bæta hag heimilanna.

Ekkert kemur jafn illa við hag hverrar fjölskyldu og atvinnuleysi. Það verður því að vera forgangsmál að stuðla með öllum tiltækum ráðum að aukinni atvinnu. Alþýðusambandið leggur áherslu á verklegar framkvæmdir til að mæta miklum samdrætti í byggingariðnaði og mannvirkjagerð en þar er atvinnuleysið mest. Jafnframt er ljóst að slíkar framkvæmdir mundu hleypa auknu lífi í fjölmargar greinar atvinnulífsins sem þjónusta byggingariðnaðinum og mannvirkjagerðinni með beinum og óbeinum hætti.   Lesa meira.