Almennt

Á grundvelli EES-samningsins sem tók gildi 1994 hafa fjölmargar reglur á sviði vinnu- og félagsmála verið lögfestar og/eða teknar upp í kjarasamninga aðila vinnumarkaðarins hér landi. Þessar reglur eru í formi tilskipana og fjalla að stærstum hluta um skyldur atvinnurekanda og starfsmanna þeirra á sviði vinnuverndarmála. Markmið um jafnrétti kvenna og karla á vinnumarkaði er einnig efni margra tilskipana sem og almenn réttindi launafólks s.s. um rétt þess til upplýsinga og samráðs í fyrirtækjum. Hér verður meginefni þessara tilskipana gerð skil, þ.m.t. með vísan til helstu dóma sem kveðnir hafa verið upp um efni þeirra hjá Evrópudómstólnum annars vegar og Efta-dómstólnum hins vegar.

Þessar reglur falla í þrjá meginflokka:

Á sviði vinnuréttar

Réttindi varðandi hópuppsagnir og aðilaskipta að fyrirtækjum.

Ábyrgð á launum við gjaldþrot.

Réttur starfsmanna til að fá ráðningar- og starfskjör sín staðfest skriflega.

Réttindi starfsmanna sem vinna tímabundið í öðrum aðildarríkjum.

Reglur á sviði upplýsinga og samráðs.

Réttindi starfsmanna í hlutastörfum og í tímabundnum ráðningum.

Á sviði vinnuverndar

Vinnutímatilskipunin, sem kveður m.a. á um hámarksvinnutíma launafólks og daglega og vikulega lágmarkshvíld.

Réttur þungaðra kvenna, kvenna sem nýlega hafa alið börn og sem eru með börn á brjósti.

Vinnuvernd barna og unglinga.

Rammatilskipun um vinnuvernd, sem setur ramma um aðbúnað og vinnuverndarstarf  á vinnustöðunum.

Reglur um húsnæði vinnustaða, öryggismerkingar á vinnustöðum, persónuhlífar o.fl. 

Á sviði jafnréttismála

Jafnrétti til launa og starfa.

Sönnunarbyrði í jafnréttismálum.

Foreldraorlof ásamt reglum um réttarstöðu þungaðra kvenna.

Jafnrétti til almannatrygginga.