Hve lengi starfsmenn eiga rétt á launum í veikindum ræðst af ýmsum þáttum. Grunnréttindi hvað varðar hinn almenna vinnumarkað er að finna í lögum um uppsagnarfrest og veikindarétt nr. 19/1979 og hvað varðar sjómenn í sjómannalögum nr. 35/1985. Ofan á þessi grunnréttindi hefur verkalýðshreyfingin samið um nokkuð betri rétt og hvað félagsmenn í stéttarfélögum opinberra starfsmanna varðar þá er þessi réttur umtalsvert betri en lögin og kjarasamningar á almennum vinnumarkaði geyma. Til þess að þekkja hversu lengi menn eiga rétt til greiðslu í veikindum er því mjög nauðsynlegt að kanna hverju sinni þann kjarasamning sem unnið er eftir.

Hér á eftir verður fjallað um grunnréttinn eins og hann birtist í lögum nr. 19/1979 og sjómannalögum nr. 35/1985.

Veikindaréttur á fyrsta starfsári skv. lögum nr. 19/1979
Eftir 1 ár, 3 ár og 5 ár skv. lögum nr. 19/1979
Veikindaréttur sjómanna skv. lögum nr. 35/1985

Ýmislegt getur haft áhrif á það hve langan greiðslurétt launafólk á eins og t.d. atvinnuskipti, samfellt starf ofl. Um það er fjallað í þessum kafla.

Atriði sem áhrif hafa á lengd veikindaréttar
Ýmis atriði koma hér til skoðunar; annars vegar þau atriði sem mælt er fyrir um í lögum nr. 19/1979 og hins vegar það sem samið er um í kjarasamningum. Á síðustu árum hefur áhersla verið lögð á aukinn flutning veikindaréttar milli atvinnurekenda. Það kemur til vegna meiri hreyfanleika vinnuaflsins. Tap réttinda við atvinnuskipti getur verkað hamlandi á hreyfanleika vinnuaflsins og latt launafólk í að sækja sér starfs- og endurmenntun.

Samfelldur starfstími og endurráðning hjá sama atvinnurekanda
Réttur starfsmanna til launa í veikindum er áunninn réttur. Það ræðst fyrst og fremst af samfelldum starfstíma hjá sama atvinnurekanda hve langur rétturinn er. Þetta er meginregla laga nr. 19/1979 og yfirleitt liggur ljóst fyrir hve langur samfelldur ráðningartími manna er, hvenær þeir hófu störf og hve lengi þeir unnu. Lög nr. 19/1979 gera ekki ráð fyrir því að veikindaréttindi endurnýist við endurráðningu hjá sama atvinnurekanda. Það fer eftir kjarasamningum hverju sinni hve hratt launafólk endurnýjar veikindarétt sinn við endurráðningu hjá sama atvinnurekanda.

Flutningur réttinda milli atvinnurekenda
Sé samið í kjarasamningum um flutning á veikindarétti milli atvinnurekenda, gildir það yfirleitt aðeins um hluta af áunnum rétti. Verkamaður sem t.d. hefur starfað hjá sama atvinnurekanda og áunnið sér 4 mánaða veikindarétt flytur skv. kjarasamningi SGS sem tók gildi 1. febrúr 2008, með sér 2 mánaða rétt ( 1 á staðgengilslaunum og 1 á dagvinnulaunum ) enda hafi hann ráðið sig innan 12 mánaða hjá nýjum atvinnurekanda og starfslok hjá hinum fyrri borið að með eðlilegum hætti. Með því er t.d. átt við að starfsmaðurinn hafi ekki hlaupist fyrirvaralaust úr starfi eða verið rekinn fyrirvaralaust vegna alvarlegra brota á ráðningarsamningi.

Launalaus leyfi og fæðingarorlof 
Veikindaréttur fellur niður í launalausu leyfi og ávinnst ekki á meðan á því stendur. Sé maður veikur þegar að launalausu leyfi kemur falla launagreiðslur niður. Sé maður veikur þegar hann hyggst snúa til baka úr launalausu leyfi á hann rétt á veikindagreiðslum hafi hann áunnið sér slíkan rétt áður en hann fór í leyfið. Um ávinnslu veikindaréttar í fæðingarorlofi fer skv. lögum um fæðingar og foreldraorlof nr. 95/2000 en þar er tekið fram að  fæðingarorlof reiknist til starfstíma við mat á starfstengdum réttindum, svo sem rétti til orlofstöku og lengingar orlofs samkvæmt kjarasamningum, starfsaldurshækkana, veikindaréttar, uppsagnarfrests og réttar til atvinnuleysisbóta.

Verkföll 
Greiðslur veikindalauna falla niður í verkfalli eins og aðrar launagreiðslur. Á sama hátt ávinnst ekki veikindaréttur meðan á verkfalli stendur.