Í lögum um greiðslu verkkaups nr. 28/1930 er kveðið á um að verkkaup skuli greiða með gjaldgengum peningum og að ekki megi skuldajafna kaupi nema svo hafi áður sérstaklega verið um samið. Um heimild atvinnurekanda til að greiða laun með skuldajöfnuði er fjallað í Hrd. nr. 335/2002. 

Að öðru leyti fjalla lögin ekki um form á greiðslu. Lagaákvæðið var sett fyrst og fremst til að koma í veg fyrir að atvinnurekendur greiddu starfsmönnum sínum með vörum, fatnaði eða þess háttar. Í áranna rás hafa greiðsluhættir breyst og algengt er að kaup sé greitt með tékkum eða með því að leggja kaup inn á bankareikning viðkomandi. Sums staðar hefur verið um þetta samið í kjarasamningum. Þar sem ekki hefur verið um þetta samið með beinum eða óbeinum hætti gildir enn reglan í lögunum um greiðslu verkkaups og launamaður þarf ekki að sætta sig við greiðslu launa í öðru en gjaldgengum peningum.              

Í Hrd. nr. 209/1969 var dæmt að samkvæmt 1. gr. laga nr. 28/1930 um greiðslu verkkaups eigi launamaður réttarkröfu til þess að honum sé greitt verkkaup í gjaldgengum peningum, það er reiðufé, og þurfi þannig ekki að sæta því að fá kaup lagt inn á banka.


Skuldajöfnuður

Samkvæmt 1. gr. laga nr. 28/1930 um greiðslu verkkaups má ekki greiða kaup með skuldajöfnuði nema um það hafi áður verið sérstaklega samið.

Fjallað er um efni þessara laga í Hrd. nr. 335/2002. Við uppgjör launa í uppsagnarfresti dró atvinnurekandi frá kröfur sem hann taldi sig eiga á hendur starfsmanni frá þeim greiðslum, sem hann taldi að hinum síðarnefnda bæri á uppsagnarfresti, þannig að ekkert kom til útborgunar. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að hvorki krafa atvinnurekanda um endurgreiðslu kostnaðar vegna náms starfsmanns hans í Rafiðnarskólanum né aðrir liðir gagnkröfu hans hefðu slík tengsl við launakröfu hans að helgað gæti slíka skuldajöfnun.


Launaseðill

Launamaður á rétt á því að fá í hendur við útborgun launa sundurliðun á launaútreikningi. Launaseðillinn er einnig kvittun launamannsins fyrir greiðslu skatta, lífeyrissjóðsiðgjalda og félagsgjalds. Ekkert eitt staðlað form er til um launaseðla en í kjarasamningum koma fram leiðbeiningar um það hvaða upplýsingar skuli vera á launaseðli.

Samkvæmt lögum um staðgreiðslu opinberra gjalda nr. 45/1987, 22. gr., ber launagreiðandi ábyrgð á þeim opinberu gjöldum sem hann hefur haldið eftir eða bar að halda eftir.

Launamaður ber ekki ábyrgð á greiðslu opinberra gjalda sem hann sannar að launagreiðandi hafi haldið eftir af launum hans. Þessi sönnun verður fyrst og fremst gerð með launaseðli sem launamaður fær afhentan við greiðslu launa. Það er því afar brýnt að launaseðlar veiti sundurliðaðar upplýsingar um greiðslu launa og launafólk varðveiti launaseðla sína.