Heildarraforkukostnaður meðalheimilis hefur hækkað um 3-4% á milli ára hjá flestum raforkufyrirtækum, en lækkað um 4% hjá viðskiptavinum Norðurorku. Kostnaður hjá viðskiptavinum Orkubús Vestfjarða og Orkuveitu Húsavíkur stendur í stað á milli ára.

Heildarkostnaður fyrir dreifingu, flutning og raforku til almennra heimilisnota hjá meðalheimili í þéttbýli, sem notar 4000 kWst. af rafmagni á ári, er hæstur hjá viðskiptavinum á svæði Orkuveitu Húsavíkur, eða rúmlega kr. 42.000 á ári. Viðskiptavinir Norðurorku greiða lægsta verðið, rúmlega kr. 39.100 á ári. Munurinn er kr. 2.900 ár ári eða 7,4%.

Heildarkostnaður meðalheimilis í dreifbýli er umtalsvert hærri en í þéttbýlinu. Meðalheimilið í dreifbýli á svæði Orkubús Vestfjarða greiðir ríflega kr. 51.500 á ári fyrir raforku til almennra heimilisnota, en hjá á dreifbýlissvæði Rarik er kostnaðurinn ríflega kr. 47.000 á ári.

Sjá nánar töflu í heild

Í öllum ofangreindum tilvikum er gert ráð fyrir því að viðskiptavinir kaupi raforkuna af því fyrirtæki sem hefur einkaleyfi fyrir flutning og dreifingu á raforku á viðkomandi landssvæði og eigi því aðeins viðskipti við eitt raforkufyrirtæki.

Í upphafi árs 2006 gafst öllum raforkukaupendum kostur á því að velja sér raforkusala sem þýðir í stuttu máli að raforkuviðskiptin eru tvíþætt. Greitt er fyrir flutning og dreifingu raforkunnar til þeirrar dreifiveitu sem hefur einkaleyfi á viðkomandi landssvæði, en viðskiptavinir geta svo keypt sjálfa orkuna af því raforkufyrirtæki sem þeir kjósa. Sem dæmi greiðir viðskiptavinur á Akureyri fyrir flutning og dreifingu til Norðurorku, en getur t.d. valið að kaupa raforkuna hjá Orkuveitu Reykjavíkur.

Skoðum nánar hvernig þessir tveir kostnaðarþættir, annars vegar flutningur og dreifing og hins vegar orkusalan hafa þróast sl. ár. Miðað er við gjaldskrár fyrirtækjanna í janúar 2006 og janúar 2007.

Flutningur og dreifing

Kostnaður við flutning og dreifingu raforku hefur hækkað mest sl. ár hjá heimilum í dreifbýli á dreifiveitusvæði Rarik, eða um 6-7%. Þá hækkun má annars vegar rekja til hækkunar á gjaldskrá Rarik (5%) og hins vega til lækkunar á niðurgreiðslum frá hinu opinbera á dreifingu raforku á þessu svæði (úr 0,63 kr/kWst. í 0,56 kr/kWst). Kostnaður við flutning og dreifingu hjá heimilum í þéttbýli á svæði Rarik og á svæði Rafveitu Reyðarfjarðar hefur einnig hækkað um 5% á milli ára og hjá Hitaveitu Suðurnesja um 4,6%. Hjá Orkuveitu Reykjavíkur hefur kostnaður við flutning og dreifingu hækkað um rúmlega 1% á milli ára en gjaldskrá Orkubús Vestfjarða og Orkuveitu Húsavíkur er óbreytt frá því í janúar í fyrra.

Kostnaður meðalheimilis í þéttbýli, fyrir flutning og dreifing á raforkunni er hæstur hjá Orkuveitu Húsavíkur kr. 25.971 á ári en lægstur hjá Norðurorku kr. 22.969 sem er 3.002 króna verðmunur á ársgrundvelli, eða rúm 13%. Heimili í dreifbýli greiða talsvert hærra verð fyrir þessa þjónustu. Hjá Orkubúi Vestfjarða í dreifbýli er kostnaðurinn kr. 34.113 á ári og hjá Rarik í dreifbýli kr. 30.874, þegar tekið hefur verið tillit til niðurgreiðslu frá ríkinu. Um kaup á þessari þjónustu hafa heimilin hins vegar ekkert val og verða að eiga viðskipti við þá dreifiveitu sem hefur einkaleyfi fyrir flutning og dreifingu á raforku á viðkomandi landssvæði.

Sjá nánar sundurliðun á kostnaði við flutning og dreifingu í töflu

Sala á raforku

Orkusalan er sá hluti raforkuviðskiptanna þar sem neytendur hafa val um það við hvað fyrirtæki þeir skipta. Mest hækkun hefur orðið á orkuverði hjá Orkuveitu Reykjavíkur sl. ár, tæplega 6%. Hitaveita Suðurnesja og Rafveita Reyðarfjarðar hafa hækkað gjaldskrár sínar fyrir orkusölu um 2,5%. Norðurorka er eina fyrirtækið sem á árinu hefur lækkað gjaldskrá sína og er lækkunin tæplega 9% fyrir meðalheimili sem kaupir 4000 kWst á ári. Hjá orkubúi Vestfjarða, Rarik og Orkuveitu Húsavíkur hafa ekki orðið breytingar á gjaldskrá fyrir orkusölu.

Fyrir meðalheimilið er ódýrast að kaupa raforkuna hjá Orkuveitu Húsavíkur, þar sem kostnaðurinn á ársgrundvelli er kr. 16.036, en dýrast hjá Orkubúi Vestfjarða kr. 17.431. Munurinn er kr. 1.395 á ári eða 8,7%.

Þess ber þó að geta að ákveði heimilið að kaupa raforkuna hjá öðru fyrirtæki en því sem sér um flutning og dreifingu á viðkomandi landssæði, mun raforkureikningur heimilisins berast í tvennu lagi. Einn er fyrir flutninginn og dreifinguna og annar fyrir sjálfa orkuna. Sé innheimt seðil- eða greiðslugjald hjá raforkusalanum sem er hærra en kr. 116 á mánuði, borgar það sig ekki fyrir neytandann að skipta um raforkusala, heldur tapar hann beinlínis á því. Það er því afar slæmt fyrir samkeppni á raforkumarkaði að ekki skuli vera mögulegt að innheimta allan raforkukostnað á einum reikningi, óháð samsetningu á sölufyrirtæki og dreifiveitu sem skipt er við. Þar að auki fá neytendur mun minni yfirsýn yfir raforkukostnað sinn þegar tveir raforkureikningar berast mánaðarlega.

Sjá nánar sundurliðaðan kostnað við orkusölu í töflu